یکی از سوالات رایج بین ورزشکاران این است که «آیا مصرف مکمل باعث چاق شدن می‌شود؟» پاسخ کوتاه این است: خودِ مکمل به‌تنهایی باعث چاقی نمی‌شود؛ افزایش وزن زمانی اتفاق می‌افتد که دریافت کالری روزانه بیشتر از میزان مصرف بدن باشد.
مکمل‌های ورزشی مانند پروتئین وی، کازئین یا آمینواسیدها در اصل مواد مغذی هستند و تفاوت اصلی آن‌ها با غذا، راحتی مصرف و تأمین مقدار مشخصی از پروتئین است. برای مثال، یک پیمانه پروتئین وی معمولاً حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ کالری دارد و اگر در کنار یک رژیم غذایی متعادل مصرف شود، لزوماً باعث افزایش چربی بدن نخواهد شد.
بر اساس مقاله منتشر شده توسط International Society of Sports Nutrition (ISSN)، مصرف پروتئین در محدوده حدود ۱.۴ تا ۲ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز برای افراد فعال و ورزشکار می‌تواند به افزایش سازگاری بدن با تمرین و رشد توده عضلانی کمک کند. این بررسی علمی نشان داده است که مکمل پروتئین زمانی که همراه با تمرین مقاومتی استفاده شود، بیشتر باعث افزایش عضله و بهبود ترکیب بدن می‌شود، نه افزایش چربی.
همچنین یک مرور علمی منتشر شده در مجله British Journal of Sports Medicine که نتایج چندین مطالعه کنترل‌شده را بررسی کرده است، نشان داد مکمل پروتئین در کنار تمرینات قدرتی می‌تواند باعث افزایش جزئی توده بدون چربی (مانند عضله) شود، اما اثر آن روی افزایش وزن کلی به میزان کالری دریافتی و برنامه تمرینی فرد بستگی دارد.
البته بعضی مکمل‌ها مانند گینرها (Weight Gainer) با هدف افزایش وزن طراحی شده‌اند و مقدار زیادی کربوهیدرات و کالری دارند. مصرف این محصولات در صورتی که فرد نیاز کالری بیشتری نداشته باشد، می‌تواند باعث افزایش چربی بدن شود.
بنابراین می‌توان گفت:
- اگر مکمل پروتئین مصرف کنید اما کالری روزانه شما کنترل شده باشد، احتمال چاق شدن کم است.
- اگر مکمل را به رژیم پرکالری اضافه کنید، ممکن است وزن افزایش پیدا کند.
- افزایش وزن سالم معمولاً ترکیبی از تمرین مناسب، پروتئین کافی، خواب کافی و مازاد کالری کنترل‌شده است.
در نتیجه، مکمل‌ها به خودی خود چاق‌کننده نیستند؛ این مازاد کالری و نوع مکمل مصرفی است که تعیین می‌کند بدن چربی اضافه کند یا عضله بسازد.
منابع علمی:
- International Society of Sports Nutrition Position Stand: Protein and Exercise
- Protein supplementation and resistance training: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
