اگر اهل بدنسازی باشید، احتمالاً بارها شنیدهاید که « کراتین باعث ریزش مو میشود ». این ادعا سالهاست در شبکههای اجتماعی و باشگاهها تکرار میشود، اما آیا واقعاً پشتوانه علمی دارد؟
پاسخ کوتاه این است: در حال حاضر، هیچ مدرک علمی محکمی نشان نمیدهد که کراتین باعث ریزش مو شود.
منشأ این باور به یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۰۹ برمیگردد که روی ۲۰ بازیکن راگبی انجام شد. در این تحقیق مشاهده شد که پس از مصرف کراتین، سطح هورمون دیهیدروتستوسترون (DHT) افزایش پیدا کرده است. از آنجا که DHT یکی از عوامل مؤثر در طاسی ارثی محسوب میشود، این فرضیه مطرح شد که شاید کراتین نیز بتواند ریزش مو را تشدید کند. اما نکته مهم اینجاست که در آن مطالعه اصلاً ریزش مو اندازهگیری نشد و تنها تغییرات هورمونی بررسی شده بود. علاوه بر این، پژوهشهای بعدی نتوانستند این یافته را بهطور قابل اعتماد تکرار کنند.
در سال ۲۰۲۵، نخستین کارآزمایی بالینی تصادفی و دوسوکور که مستقیماً سلامت مو را بررسی کرد، روی مردان ورزشکار انجام شد. شرکتکنندگان به مدت ۱۲ هفته روزانه ۵ گرم کراتین مصرف کردند. پژوهشگران علاوه بر اندازهگیری هورمونهای تستوسترون و DHT، تراکم مو، ضخامت مو و سلامت فولیکولها را نیز ارزیابی کردند. نتیجه این مطالعه روشن بود: هیچ تفاوت معناداری بین گروه مصرفکننده کراتین و گروه دارونما از نظر DHT یا شاخصهای سلامت مو مشاهده نشد.
همچنین یک مقاله مروری جامع که نتایج دهها مطالعه درباره کراتین را بررسی کرده است، به این نتیجه رسید که شواهد موجود از ارتباط بین مصرف کراتین و ریزش مو حمایت نمیکنند. نویسندگان تأکید کردهاند که بیشتر نگرانیها تنها بر اساس همان مطالعه کوچک سال ۲۰۰۹ شکل گرفته و تاکنون تحقیقات بعدی آن را تأیید نکردهاند.
البته اگر فردی زمینه ژنتیکی طاسی ارثی داشته باشد، ممکن است در طول زمان دچار ریزش مو شود؛ اما تاکنون هیچ مدرک معتبری نشان نداده است که مصرف دوزهای استاندارد کراتین (حدود ۳ تا ۵ گرم در روز) این روند را آغاز یا تسریع میکند.
جمعبندی
بر اساس معتبرترین شواهد علمی موجود، کراتین مونوهیدرات باعث ریزش مو نمیشود و نگرانی درباره این موضوع بیشتر ریشه در یک مطالعه قدیمی و محدود دارد. با این حال، اگر سابقه خانوادگی طاسی دارید و پس از شروع مصرف هر مکملی متوجه افزایش ریزش مو شدید، بهتر است برای بررسی علت اصلی با پزشک متخصص پوست مشورت کنید، زیرا عوامل متعددی مانند ژنتیک، استرس، کمبودهای تغذیهای و اختلالات هورمونی نیز میتوانند در ریزش مو نقش داشته باشند.
